Ciasto Cygan to jeden z tych wypieków, które na pierwszy rzut oka wyglądają trochę niepozornie, a potem znika pół blachy, zanim człowiek zdąży zaparzyć herbatę. Ma miękki makowo-kakaowy biszkopt, porządny krem budyniowy, warstwę powideł i herbatniki, które po nocy w lodówce robią się przyjemnie delikatne. Lubię robić to ciasto na weekend, święta i rodzinne wizyty, bo dobrze się kroi i jeszcze lepiej smakuje następnego dnia. To przepis dla tych, którzy wolą konkret niż wydziwianie i chcą upiec coś naprawdę porządnego do kawy.
Dlaczego warto zrobić ciasto Cygan
Powodów jest kilka i żaden nie jest wydumany. Po pierwsze, ciasto Cygan dobrze łączy różne smaki, ale bez przesady. Jest mak, kakao, budyń, powidła śliwkowe i czekoladowa polewa, a mimo to wszystko trzyma się w ryzach i nic się tu nie kłóci. Po drugie, to ciasto spokojnie można zrobić dzień wcześniej, a nawet trzeba, bo po nocy w lodówce nabiera porządku i smaku. Po trzecie, nie ma tu żadnych cudów na patyku – składniki są zwyczajne, forma też klasyczna, a efekt wychodzi bardzo elegancki.
Lubię ten przepis również za to, że jest wydajny. Z blachy 24 × 30 cm wychodzi sporo kawałków, więc nadaje się i na imieniny, i na święta, i na zwykłą niedzielę, kiedy rodzina wpada niby tylko na chwilę. Jeśli ktoś szuka wypieku z kremem budyniowym, ale nie chce tortu, to ciasto Cygan sprawdza się znakomicie.
Jak przygotować ciasto Cygan
Najpierw piekę jeden większy blat makowo-kakaowy, który po wystudzeniu przekrawam na dwa cieńsze. To bardzo wygodne, bo nie trzeba osobno bawić się w pieczenie kilku warstw. Potem gotuję gęsty budyń, studzę go porządnie i ucieram z masłem na krem. Tu nie ma pośpiechu, bo jak budyń będzie ciepły, to krem może się zwarzyć i wtedy jest złość, a nie pieczenie.
Samo składanie też nie jest skomplikowane. Na pierwszy blat idą powidła, potem krem, herbatniki kakaowe, znowu krem i drugi blat. Na wierzch polewa czekoladowa i do lodówki. Najlepiej na całą noc, bo wtedy herbatniki miękną, warstwy się stabilizują i ciasto kroi się porządnie, a nie jakby ktoś je tasakiem napadł.
Ciasto Cygan – przepis
Składniki
- Ciasto
- 6 jajek
- 180 g cukru
- 120 g mąki pszennej tortowej
- 100 g suchego maku
- 30 g kakao
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 80 ml oleju
- Krem budyniowy
- 750 ml mleka
- 2 budynie waniliowe bez cukru po 40 g
- 120 g cukru
- 200 g masła
- Dodatkowo
- 250 g powideł śliwkowych
- 200 g herbatników kakaowych
- Polewa
- 100 g gorzkiej lub deserowej czekolady
- 80 ml śmietanki 30%
Sposób przygotowania
- Ciasto Wyjmij jajka wcześniej z lodówki, żeby miały temperaturę pokojową. Oddziel białka od żółtek. Ubij białka na sztywną pianę, a potem wsypuj stopniowo cukier i miksuj tak długo, aż masa zrobi się gęsta, lśniąca i wyraźnie trzymająca formę. Dodawaj po jednym żółtku i po każdym krótko miksuj tylko do połączenia. W osobnej misce wymieszaj mąkę, mak, kakao i proszek do pieczenia. Wsyp suche składniki do masy jajecznej i wmieszaj delikatnie szpatułką albo na najniższych obrotach miksera. Wlej cienkim strumieniem olej i krótko połącz. Przełóż masę do formy 24 × 30 cm wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz w temperaturze 175°C, góra-dół, przez 30–35 minut. Sprawdź patyczkiem środek ciasta. Wyjmij, całkowicie wystudź i przekrój wzdłuż na dwa blaty.
- Krem budyniowy Odlej około 150 ml mleka i dokładnie rozprowadź w nim proszek budyniowy. Resztę mleka wlej do garnka, wsyp cukier i zagotuj. Wlej mieszankę budyniową i gotuj na małym ogniu, cały czas mieszając, aż powstanie bardzo gęsty budyń bez grudek. Zdejmij z palnika, przełóż do miski i przykryj folią spożywczą tak, żeby dotykała powierzchni budyniu. Wystudź całkowicie. Miękkie masło utrzyj na jasną i puszystą masę. Dodawaj po jednej łyżce zimnego budyniu i ucieraj do uzyskania gładkiego, jednolitego kremu.
- Składanie Połóż dolny blat ciasta na desce albo z powrotem w formie. Rozsmaruj równą warstwę powideł śliwkowych. Wyłóż około połowę kremu budyniowego i starannie wyrównaj. Ułóż na kremie warstwę kakaowych herbatników, jeden obok drugiego. Rozprowadź resztę kremu i przykryj drugim blatem ciasta. Lekko dociśnij.
- Polewa Podgrzej śmietankę prawie do wrzenia, ale nie gotuj jej. Zdejmij z palnika, dodaj połamaną czekoladę i odczekaj minutę. Wymieszaj na gładką, lśniącą polewę. Rozprowadź polewę na wierzchu ciasta. Wstaw ciasto Cygan do lodówki najlepiej na całą noc, żeby warstwy dobrze się ustabilizowały, a herbatniki zmiękły.
Jak podać ciasto Cygan
Najbardziej lubię podawać to ciasto dobrze schłodzone, pokrojone w niezbyt wielkie prostokąty, bo ono jest konkretne i jeden kawałek naprawdę daje radę. Dobrze smakuje z czarną herbatą, kawą z mlekiem albo zwykłą małą kawą po obiedzie. Jeśli stawiam je na stole razem z innymi wypiekami, to zwykle kroję mniejsze porcje, bo goście i tak chcą spróbować wszystkiego. Do domowego zestawu ciast ładnie pasuje też Miodownik z kremem budyniowym i powidłami.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile piec ciasto Cygan?
Blat piecz przez około 30–35 minut w temperaturze 175°C, grzanie góra-dół. Najlepiej sprawdź środek patyczkiem pod koniec pieczenia.
Dlaczego krem budyniowy się zwarzył?
Najczęściej dlatego, że masło i budyń miały różną temperaturę. Oba składniki powinny mieć temperaturę pokojową albo przynajmniej bardzo zbliżoną.
Czy ciasto Cygan można zrobić dzień wcześniej?
Tak, a nawet warto. Po nocy w lodówce herbatniki miękną, krem się stabilizuje, a całość lepiej się kroi i smakuje wyraźniej.
Dlaczego blat opadł po upieczeniu?
Powodem bywa zbyt krótkie ubijanie białek z cukrem, zbyt energiczne mieszanie po dodaniu mąki albo otwieranie piekarnika za wcześnie. Tu trzeba trochę cierpliwości, nie siły.
Czy można użyć innych herbatników?
Można, ale kakaowe dają najlepszy efekt smakowy i kolorystyczny. Zwykłe herbatniki też zadziałają, tylko ciasto będzie delikatniejsze w smaku.
Podsumowanie
Ciasto Cygan to porządny, domowy przekładaniec, w którym wszystko ma swoje miejsce. Makowo-kakaowy blat, krem budyniowy, powidła śliwkowe, herbatniki i czekoladowa polewa dają razem bardzo zgrane ciasto, które smakuje jeszcze lepiej następnego dnia. Nie jest przesadnie słodkie, dobrze się kroi i świetnie sprawdza się na większe okazje, ale też zwyczajnie do niedzielnej kawy. Jak ktoś lubi klasyczne ciasta z kremem, to naprawdę warto ten przepis zachować. A jeśli masz ochotę na coś w podobnym duchu, ale o innym charakterze, zajrzyj też do przepisu na Klasyczny metrowiec z kremem budyniowym.
Zobacz także
- Latte Macchiato – domowy przepis na porządne ciasto
- Ciasto ze śliwkami na maślance – prosty domowy przepis, który zawsze się udaje
- Szarlotka na kruchym cieście z bezą – sprawdzony przepis krok po kroku
Czas przygotowania: 45 minut
Czas pieczenia/gotowania: 45 minut
Czas całkowity: około 1 godzina 30 minut + chłodzenie
Liczba porcji: 16